0 Liked
Ilustracja: dollarphotoclub

Strona główna / Co zrobić, żeby własnoręcznie napisany testament był ważny?

Co zrobić, żeby własnoręcznie napisany testament był ważny?

Własnoręcznie sporządzony testament jest najtańszym sposobem rozporządzenia własnym majątkiem. Jak sprawić, żeby nikt go nie mógł podważyć po naszej śmierci?

Prawo polskie przewiduje dwa rodzaje dziedziczenia spadku: ustawowe i testamentowe. Jeśli chcemy podzielić majątek po swojemu, najlepiej jeśli udamy się do notariusza. Ten pomoże nam uniknąć ewentualnych błędów w zapisie i podpowie, jak najlepiej określić w dokumencie dokładnie to, co mamy na myśli. To jednak kosztuje, a testament sporządzony notarialnie ma TAKĄ SAMĄ moc sprawczą jak ten napisany własnoręcznie. Aby dokument taki był ważny trzeba pamiętać jednak o kilku zasadach.

Po pierwsze – testament musi być napisany przez jednego autora. Nie można więc np. stworzyć testamentu wspólnie ze swoją żoną czy mężem. Choć szykują się zmiany w tej kwestii, to na razie przypadku każdy z małżonków powinien sporządzić własny testament i oddzielnie go podpisać.

Po drugie – testament może sporządzić osoba, która ma pełną zdolność do czynności prawnych: czyli zasadniczo każda osoba pełnoletnia, która nie jest ubezwłasnowolniona całkowicie lub częściowo. Jeśli nie spełniamy tego warunku, niestety NIE możemy posłużyć się przedstawicielem do spisania testamentu (np. opiekunem).

Po trzecie jak sama nazwa wskazuje – trzeba go spisać własnoręcznie – bez pomocy osób trzecich i bez używania np. komputera. Ten warunek ma nas chronić przed wszelkimi próbami fałszowania testamentu. Żeby w razie wątpliwości biegli sądowi mogli stwierdzić, czy autorem dokumentu jest rzeczywiście spadkodawca.

Po czwarte – wbrew temu, co widzimy czasem na filmach – nie można zastrzegać żadnego warunku lub terminu wobec spadkobiercy. Błędem jest więc zapisanie, np. że jeśli córka wyjdzie za mąż, to otrzyma spadek, lub, że brat otrzyma spadek jak skończy 30 lat. Inaczej jest gdy określony warunek lub termin już się wydarzył przez śmiercią spadkodawcy, wtedy powołanie spadkobiercy w testamencie jest ważne.

Po piąte – w testamencie własnoręcznym nie podajemy rzeczy, jakie kto dziedziczy (np. siostra – samochód, syn – firmę itp.), lecz udziały – w jakiej część cały majątek dziedziczy ta osoba, a w jakiej części ta osoba – np. syn dziedziczy w 1/2 i siostra – w 1/2. Jeśli jednak postąpimy inaczej, nasz testament nie straci ważności, ale po prostu wszyscy wymienieni spadkobiercy będą powołani do całego spadku w odpowiednich częściach w zależności do wartości zapisanych im przedmiotów.

Kiedy testament nie będzie ważny?

Jeśli już spełnimy wszystkie powyższe warunki, są sytuacje, w których nasz testament nie będzie ważny. Np. jeśli napiszemy go w stanie wykluczającym świadome podjęcie decyzji, np. pod wpływem alkoholu albo wtedy, gdy spisujemy go z powodu czyjejś groźby. Również – jeśli w trakcie tworzenia testamentu mamy mylne przekonanie o rzeczywistym stanie spraw (np. myślimy, że ktoś jest naszym biologicznym dzieckiem, a w rzeczywistości to nieprawda) – testament może być nieważny.

Osoby zainteresowane majątkiem po śmierci spadkodawcy mogą się powołać na nieważność testamentu z tych trzech powodów w ciągu trzech lat od momentu, w którym dowiedzą się o przyczynie nieważności.

Jak powinien wyglądać dokument testamentu?

Żeby nie było wątpliwości warto w zapisie dodać tytuł „Testament”. Poza tym musi być on podpisany czytelnie (i oczywiście własnoręcznie) imieniem (imionami) i nazwiskiem autora. Dobrze jest również opatrzyć testament datą. Nie jest ona wprawdzie koniecznym elementem, ale pozwala rozwiać po śmierci spadkodawcy ewentualne wątpliwości co do jego zdolności do sporządzenia testamentu lub co do kolejności powstania testamentów, jeśli jest ich kilka.

UWAGA! Do ważności testamentu nie potrzeba żadnych świadków ani ich podpisów.

Mimo wszystkich swoich zalet testament własnoręczny nie zawsze jest najlepszym rozwiązaniem. Łatwo go zgubić lub zniszczyć, równie łatwo go zakwestionować przez niezadowolone lub źle zinterpretować, jeśli jest błędnie zredagowany. Gdy decydujemy się na spisanie takiego testamentu warto trzymać się więc zasady – im prostszy tym lepszy. Prosty zapis testamentu trudniej jest podważyć. Gotowy testament należy albo zostawić w miejscu umożliwiającym jego znalezienie, albo oddać go komuś zaufanemu, kto ujawni go po naszej śmierci.

Agata Jagielska
Dziennikarka z zainteresowaniem obserwująca aktualne wydarzenia. Związana z mediami elektronicznymi i blogosferą.