Kim jest uchodźca
Ilustracja: canstockphoto

Strona główna / Kim jest uchodźca?

Kim jest uchodźca?

Jednym z głównych wątków bieżącej debaty publicznej jest europejska polityka migracyjna. Jako że wschodnia granica Polski jest jednocześnie granicą Unii Europejskiej oraz strefy Schengen, obcokrajowcy wjeżdżający do nas zza niej muszą spełnić szczególne warunki uprawniające do przekroczenia granicy i pobytu na terenie Polski.

Do pobytu na terytorium Polski uprawnia cudzoziemca posiadanie dokumentów takich jak naklejka wizowa, karta pobytu lub dokument „zgoda na pobyt tolerowany”.

Karta pobytu może być wydana po uzyskaniu przez cudzoziemca zezwolenia na pobyt czasowy, pobyt stały lub pobyt rezydenta długoterminowego UE. Pobyt czasowy może jednorazowo objąć okres maksymalnie trzech lat. Pozostałe tytuły pobytu nie mają oznaczonego terminu, ale sama karta pobytu musi być odnawiana co kilka lat. To bardzo ważne, ponieważ służy ona jako potwierdzenie tożsamości cudzoziemca na terytorium Polski, a razem z dokumentem podróży uprawnia do wielokrotnego przekraczania granicy.

Karta jest także wydawana dla osób, które uzyskały zgodę na pobyt ze względów humanitarnych, nadano im status uchodźcy lub przyznano ochronę uzupełniającą.

Ochrona uzupełniająca to tytuł pobytowy nadawany cudzoziemcowi, gdy powrót do jego kraju pochodzenia stanowi realnie zagrożenie jego życia lub zdrowia. Status uchodźcy przyznaje się osobom, które doznają w swoim kraju prześladowań na tle rasowym, religijnym, narodowościowym lub politycznym. W Polsce o ochronę zabiegają głównie obywatele Federacji Rosyjskiej, pochodzący z republik kaukaskich – Czeczenii, Inguszetii i Dagestanu. Według danych Urzędu ds Cudzoziemców z 2013 roku rosyjscy migranci przymusowi w 2013 roku złożyli łącznie 85% wszystkich wniosków (12 659 osób). Pozostali cudzoziemcy to obywatele: Gruzji (1 212 osób), Syrii (248 osób) i Armenii (205 osób). Polska udzieliła ochrony tylko niewielkiej części z tej grupy. Dokładnie 888 osób otrzymało status uchodźcy, a ochronę uzupełniającą przyznano 2446 cudzoziemcom.

Polskie ustawodawstwo przewiduje także specjalne rozwiązania dla obywateli innych państw, pochodzenia polskiego. Jednym z nich jest Karta Polaka, która potwierdza przynależność do Narodu Polskiego i może być podstawą do udzielenia pozwolenia na pobyt stały. Żeby ją otrzymać należy w trakcie procedury ubiegania się o nią potwierdzić związek z polską kulturą. Stowarzyszenie Wspólnota Polska szacuje liczbę osób pochodzenia polskiego, zamieszkałych na terenach byłego ZSRR, na ok. 2 500 000.

Zmiany w zjawisku migracji, które obserwujemy ostatnio, powodują, że część społeczeństw państw UE żąda zaostrzenia kontroli przyjmowanych cudzoziemców, a część stwierdza konieczność uproszczenia procedur  przyjmowania gości. Czy da się pogodzić jedno z drugim?

Agata Jagielska
Dziennikarka z zainteresowaniem obserwująca aktualne wydarzenia. Związana z mediami elektronicznymi i blogosferą.