mediator postępowanie mediacyjne 2016 i 2017
Ilustracja: canstockphoto

Strona główna / MEDIACJA – Alternatywa Dla Procesu

MEDIACJA – Alternatywa Dla Procesu

Warto wiedzieć, że gdy znajdziemy się w sytuacji sporu, udział sądu nie jest niezbędny do jego rozwiązania. W każdych okolicznościach można bowiem rozważyć skorzystanie z alternatywnego sposobu rozwiązania sporu, jakim jest mediacja.

CZYM JEST MEDIACJA?

Mediacja to dobrowolne, poufne, a także niesformalizowane pozasądowe postępowanie w sprawach, w których możliwe jest zawarcie ugody. Prowadzone jest ono między stronami określonego sporu przez osobę trzecią, jaką jest bezstronny mediator. Celem mediacji jest wypracowanie rozwiązania satysfakcjonującego obie strony konfliktu, a nie ustalenie kto ma rację w sporze.

Mediację można przeprowadzić w bardzo wielu sprawach cywilnych, rodzinnych i opiekuńczych, gospodarczych, tych dotyczących prawa pracy, a także karnych. Mediację prowadzi się na podstawie umowy o mediację lub postanowienia sądu o skierowaniu danej sprawy do mediacji.

Kierując sprawę do sądu strony tracą kontrolę nad wynikiem postępowania. O ich sprawie rozstrzyga sąd, natomiast same strony mają ograniczony wpływ na rozstrzygnięcie sporu, wynikający ze szczegółowej procedury. Natomiast kierując sprawę do mediacji, strony pozostawiają sobie całkowity wpływ na wynik zakończenia sporu. To one ustalają zasady procedowania i wybierają zgodnie mediatora, przy pomocy którego ustalają sposób rozwiązania istniejącego pomiędzy nimi sporu. Ponadto każda ze stron, może w dowolnym momencie z mediacji zrezygnować.

KIM JEST MEDIATOR?

Mediatorem może być każda osoba fizyczna posiadająca pełną zdolność do czynności prawnych oraz korzystająca z pełni praw publicznych. Organizacje społeczne i zawodowe oraz sądy prowadzą listy stałych mediatorów i tworzą ośrodki mediacyjne.

Mediator jest bezstronną i neutralną osobą, która pomaga obu (lub większej liczbie) stron we wzajemnym wysłuchaniu, spokojnym i uporządkowanym przedstawieniu własnych racji i argumentów, a także odnalezieniu wspólnych interesów oraz wypracowaniu możliwych rozwiązań. Mediator pomaga skoncentrować się na problemach, a następnie na wypracowaniu – satysfakcjonującego wszystkie strony konfliktu – porozumienia.

Koszty mediacji, w tym wynagrodzenie mediatora, pokrywają w całości strony.

PRZEBIEG POSTĘPOWANIA MEDIACYJNEGO

Po wszczęciu mediacji, mediator niezwłocznie ustala termin i miejsce posiedzenia mediacyjnego. Na pierwszym – nieformalnym najczęściej spotkaniu – mediator przekazuje stronom informacje o mediacji, pozwala stronom nawiązać dialog, a także określa problem będący źródłem konfliktu. Na kolejnych spotkaniach strony przedstawiają swój punkt widzenia sporu, swoje oczekiwania oraz podejmują współpracę celem znalezienia najkorzystniejszego dla nich rozwiązania. Mediator pomaga następnie stronom w sformułowaniu treści ugody. Z  przebiegu mediacji sporządza się protokół.

Ugoda zawarta przez strony przed mediatorem wymaga zatwierdzenia przez sąd, by mogła uzyskać moc prawną ugody sądowej, tzn. by mogła wywoływać takie same skutki, jak w przypadku gdyby strony zawarły ugodę przed sądem. Niedawno zlikwidowano opłatę w wysokości 50 zł, jaka była dotychczas pobierana od zatwierdzenia ugody przez sąd, co jest z pewnością tylko kolejnym argumentem za tym, aby korzystać z tego sposobu rozwiązywania konfliktów.

Podsumowując, postępowanie mediacyjne daje korzyści każdemu uczestnikowi, poprzez:

szybkie, tanie i proste postępowanie,

wpływ na wybór składu zespołu mediatorów,

rozwiązanie problemu bez pogłębiania konfliktu,

ograniczenia kosztów postępowania,

gwarancję poufności postępowania oraz brak złego rozgłosu,

akceptowane przez strony warunki ugody będą gwarancją dobrowolnej wykonalności porozumienia.

ZMIANY W PRAWIE

Na koniec należy wskazać, że od 1 stycznia 2016 r. składając do sądu pozew wymagane jest zaznaczenie „czy strony podjęły próbę mediacji lub innego pozasądowego sposobu rozwiązania sporu, a w przypadku gdy takich prób nie podjęto, wyjaśnienie przyczyn ich niepodjęcia”, gdyż jest to warunek formalny pozwu. Wprowadzono także możliwość zwolnienia strony od kosztów mediacji, co z pewnością ułatwi skorzystanie z tej drogi rozwiązania spraw osobom mniej zamożnym. Dodatkowo, jeśli doszło do zawarcia ugody przed mediatorem,  w sytuacji gdy sprawa trafiła już wcześniej do sądu, to nastąpi zwrot całej – a nie jak to wcześniej było ¾  –  opłaty wniesionej od pozwu. Sąd może aktualnie z własnej inicjatywy skierować strony do mediacji na każdym etapie sprawy, a nie jak dotychczas tylko do końca pierwszej rozprawy. Wszystkie wskazane powyższej okoliczności zdecydowanie zachęcają do podjęcia próby polubownego rozstrzygnięcia wielu zaistniałych sporów.

Dominika Peżyńska
Adwokat. Specjalista ds. windykacji oraz prawa bankowego. Wielbicielka kryminału, dobrego kina i Mazur. Opiekun działu reprezentacji w sądzie Papug.pl