Zmiany w kodeksie karnym 2017 25 lat za oszustwa podatkowe
Ilustracja: canstockphoto

Strona główna / Nawet 25 lat więzienia za oszustwa podatkowe

Nawet 25 lat więzienia za oszustwa podatkowe

Ministerstwo Sprawiedliwości chce wprowadzić do Kodeksu Karnego kary bezwzględnego pozbawienia wolności dla przestępców dokonujących oszustw podatkowych. Według założeń projektu wyłudzenia VAT na kwotę 5 mln zł byłyby zagrożone karą nawet 25 lat więzienia (przy kwocie do 1 mln zł – osiem lat). Niemniej jednak na obecnym etapie projekt ten nie został przyjęty przez rząd, ponieważ zawierał szereg niedociągnięć. W trakcie konsultacji okazało się, że przesłanki zaostrzonej odpowiedzialności zapisano mało precyzyjnie i propozycje trzeba poprawić.

Pomysł Ministerstwa Sprawiedliwości na walkę z wyłudzeniami w VAT zakładał znaczny wzrost surowości kar dla przestępców podatkowych. Pytanie czy będzie on skuteczny? Czy samo podwyższenie kar pozbawienia wolności oraz wprowadzenie ścigania na podstawie kodeksu karnego, poprawi sytuację i zmniejszy patologię systemu podatkowego? Warto podkreślić, że obecnie kodeks karny skarbowy przewiduje surowe kary – nawet 15 lat pozbawienia wolności przy karze łącznej oraz wysokie kary grzywny. Dlatego nie jestem przekonany czy widmo 25 lat pozbawienia wolności skutecznie odstraszy oszustów podatkowych.

W mojej ocenie wysokość kar ma drugorzędne znaczenie. Na pierwszym planie powinno być wykrywanie przestępstw podatkowych, a następnie skazywanie osób za nie odpowiedzialnych. Zatem decydujące znaczenie ma sprawność organów ściągania. Często oszuści podatkowi korzystają z pomocy profesjonalistów, którzy doradzają odpowiednie struktury, ciężkie do wykrycia. W związku z tym pracownicy organów ściągania powinni się szkolić w tym zakresie, aby znacząco wzrosła wykrywalność przestępstw oraz aby właściwie został typowany podmiot, który popełnił faktycznie przestępstwo. Drugi aspekt to „wysyłanie przestępców podatkowych za kratki”. Z wielu raportów wynika, że główną karą wymierzaną obecnie za oszustwa podatkowe jest kara grzywny. Wymiar sprawiedliwości ma problemy z surowym karaniem przestępców.

Podsumowując, uważam, że wprowadzenie surowszej kary za przestępstwa podatkowe ma charakter głównie demagogiczny, w szczególności nie odstraszy przestępców od dalszej nielegalnej działalności. W obecnej sytuacji kluczowymi aspektami dla Państwa powinna być poprawa wykrywalności przestępstw oraz surowsze korzystanie z obowiązujących przepisów. Na zakończenie warto także wskazać, że ww. działania są pożądane także przez uczciwych przedsiębiorców, ponieważ oszustwa podatkowe nie dość, że potęgują skalę ryzyka podatkowego w firmach (wzrost kontroli, niepewność kontrahentów itp.) to także wpływają na konkurencję na rynku.

Michał Malesa
Doradca Podatkowy. Uprzednio związany z PricewaterhouseCoopers oraz Deloitte. Prywatnie pasjonat sztuk walki i sportów zespołowych. Opiekun działu pomocy podatkowej Papug.pl