niezdane matury 2016 co dalej ze studiami
Ilustracja: canstockphoto

Strona główna / Niezdana Matura. Koniec Marzeń?

Niezdana Matura. Koniec Marzeń?

Na początku lipca zostały ogłoszone oficjalne wyniki matury 2016 i – nawet optymistycznie patrząc – nie są one zadowalające. Ponad 50 tysięcy z 258 tysięcy wszystkich maturzystów nie zdało matury, to aż 20,5 proc. Do sierpniowego egzaminu poprawkowego może podejść 15 proc., czyli ok. 38 tysięcy maturzystów, którzy nie zdali egzaminu tylko z jednego przedmiotu, natomiast aż 5,5 proc., czyli ok 14 tysiącom zdających nie udało się zaliczyć więcej niż jednego przedmiotu, co oznacza, że nie zdobędą już oni w tym roku świadectwa dojrzałości.

Przygotowania do matury

Większość maturzystów włożyła w przygotowanie się do matury mnóstwo czasu, energii i wcale nierzadko także duże pieniądze swoich rodziców. Na materiały, a przede wszystkich jednak chyba na dodatkowe, prywatne zajęcia, które po pamiętnej reformie oświaty z 1999 roku oraz do bólu konsekwentnej w dziedzinie oświaty „polityce oszczędzania” często są jedynym źródłem porządnej i usystematyzowanej wiedzy.

Nie dziwi zatem, że wyniki matur są tak istotne zarówno dla samych zdających, jak i ich rodziców. Chciałoby się też oczekiwać, aby prace maturalne były sprawdzane profesjonalnie, rzetelnie i uczciwie. Gwarantem tego z pewnością byłaby możliwość konfrontacji sprawdzonej i ocenionej przez OKE pracy maturalnej z oceną tej pracy dokonaną przez osoby spoza OKE, w przypadku gdy ta pierwsza ocena byłaby przez maturzystę kwestionowana. W chwili obecnej taka sposobność jednak nie istnieje, a jedynymi środkami, jakimi dysponuje niezadowolony z wyniku swej matury zdający,  jest wniosek o wgląd do pracy lub wniosek o weryfikację wyniku.

W 2013 roku do OKE wpłynęło 750 wniosków o wgląd do pracy – zdający złożyli też 61 wniosków o weryfikację wyników. 22 z nich okazały się zasadne. Rok później wniosków było już 880. O weryfikację wyników wnioskowało 110 maturzystów, z czego w 41 przypadkach okazało się to zasadne. Po opublikowaniu wyników ubiegłorocznej matury jeszcze więcej zdających poprosiło o wgląd do pracy – było ich aż 950. W 270 przypadkach wnioskowano o weryfikacje wyniku – 102 z nich okazały się zasadne.

Liczne przypadki błędów w ocenach matur

Głośna w Polsce była sprawa maturzystki z Zakopanego, której zabrakło 1 punktu z biologii, by dostać się na medycynę. Dziewczyna podjęła studia płatne, ale próbowała dochodzić sprawiedliwości na drodze sądowej. Ostatecznie jednak przegrała, bo Trybunał Konstytucyjny orzekł, że wynik matury jest oceną merytoryczną i nie podlega zaskarżeniu przed sądem administracyjnym.

– Z matury z WOS dostałem 3 punkty mniej, niż mi się należało. Obejrzałem pracę, złożyłem wniosek o powtórną ocenę, ale Okręgowa Komisja Egzaminacyjna uparła się przy swoim. Centralna Komisja Egzaminacyjna potwierdziła ten wynik. Nie dostałem się na wymarzony Uniwersytet Jagielloński, musiałem zmienić plany – opowiada Marcin L., ubiegłoroczny maturzysta z Opola.

A błędy egzaminatorów wcale nie należą do rzadkości. Dowiodła tego w 2015 r. Najwyższa Izba Kontroli. Okazało się, że co czwarta praca egzaminacyjna z lat 2009-13 zweryfikowana na wniosek zdającego była źle sprawdzona. I to nie były drobne usterki, ale takie, które wymuszały zmianę wyniku egzaminu oraz wydanie nowego świadectwa. Prawie 85 proc. takich sytuacji wynikało z błędnego sumowania przyznanych punktów, ale w aż co szóstej poprawionej pracy punkty zostały po prostu źle przyznane. Na dodatek nierzetelni egzaminatorzy dalej mogli pracować. Po tamtej kontroli zmieniono prawo na korzyść uczniów. Egzaminatorzy poprawiają jedynie wskazane zadania, a nie całą pracę, i mogą tylko dodawać punkty, ale już nie odejmować.

Czy negatywny wynik matury musi oznaczać koniec marzeń o podjęciu wymarzonych studiów?

Odwołanie od oficjalnych wyników matury jest jeszcze niemożliwe, ale dzięki nowelizacji jaką wprowadzono do ustawy z dnia 07 września 1991 roku o systemie oświaty, już w 2017 roku Ministerstwo Edukacji Narodowej da maturzystom szansę odwołania się od wyniku egzaminu. Będzie to odwołanie nie do sądu administracyjnego, lecz przed specjalnym kolegium arbitrażowym. Najpierw MEN wybierze ponad stu arbitrów spośród ekspertów, którzy się zgłoszą. Będą to specjaliści ze wszystkich przedmiotów, choć jak już wcześniej wskazano, problem dotyczy najczęściej biologii i chemii branych pod uwagę w rekrutacji na kierunkach medycznych. Pytania i klucze odpowiedzi są bowiem często tak skonstruowane, że nawet autorzy tych pytań zwracają uwagę, iż zdarza się, że w sytuacji gdy odpowiedzi są dobre, ale niezgodne z kluczem, to nic z tym nie można zrobić. Są jednocześnie takie pytania z biologii, gdzie czterech profesorów ma różne zdania na temat odpowiedzi, a wystawionego wyniku nie można zmienić. Dlatego tak istotne jest umożliwienie maturzystom odwołania się od wyniku swojej pracy, a nie tylko wglądu do niej czy zweryfikowania wyniku.

Kolegium Arbitrażu Egzaminacyjnego przy dyrektorze CKE będzie rozpatrywało odwołania w składzie dwuosobowym. Skład Kolegium wyznaczy dyrektor CKE. W skład Kolegium nie może być wyznaczony arbiter będący jednocześnie egzaminatorem, który sprawdzał i oceniał pracę egzaminacyjną, której dotyczy odwołanie, albo został wyznaczony do weryfikacji sumy punktów.

Dotychczas pełnoletniemu zdającemu podczas wglądu do pracy nie mogli towarzyszyć rodzice ani żadna inna wskazana osoba, nie można było także dokonać wglądu do pracy przez pełnomocnika. To również częściowo się zmieni. Zgodnie bowiem z art. 44 wskazanej wyżej ustawy, zarówno zdający, jak i jego rodzice mają prawo wglądu do sprawdzonej i ocenionej pracy egzaminacyjnej tego ucznia w miejscu i czasie wskazanym przez dyrektora okręgowej komisji egzaminacyjnej.

Do najważniejszych zmian należy z pewnością nowy sposób weryfikacji swoich maturalnych wyników poprzez ponowne sprawdzenie pracy przez Kolegium Arbitrażu Egzaminacyjnego, jednak to nie jedyna modyfikacja. Możliwe będzie także – zabronione do tej pory i wywołujące wiele kontrowersji – fotografowanie swojej sprawdzonej i ocenionej pracy. Przepisy o fotografowaniu arkuszy obowiązują już od 12 lipca 2016 roku, daje to więc nowe możliwości nie tylko przyszło- ale również już tegorocznym maturzystom.

Dominika Peżyńska
Adwokat. Specjalista ds. windykacji oraz prawa bankowego. Wielbicielka kryminału, dobrego kina i Mazur. Opiekun działu reprezentacji w sądzie Papug.pl