Komputeryzacja administracji podatkowej 2017. Polski fiskus system informatyczny.
Ilustracja: canstockphoto

Strona główna / Nowoczesny fiskus sposobem na walkę z oszustami

Nowoczesny fiskus sposobem na walkę z oszustami

W ostatnich miesiącach można zaobserwować znaczącą intensyfikację działań fiskusa związanych z ograniczaniem oszustw podatkowych. Polskie organy podatkowe oraz ustawodawca zauważyli jednak, że nie są w stanie skutecznie walczyć z nieuczciwymi przedsiębiorcami wykorzystując jedynie przestarzałe narzędzia jak np. wzrost liczby kontroli, które często przeprowadzane są w sposób losowy, a ich skutkiem ma być chyba wzrost poczucia strachu wśród wszystkich podatników. Nawet sam Wiesław Jasiński (Główny Inspektor Kontroli Skarbowej) zauważa, że „Takie zasoby umożliwiają kontrolę skarbową czynnego podatnika raz na 270 lat”.

W konsekwencji Ministerstwo zdecydowało się na wzrost nowoczesności fiskusa. Jednym z pierwszych kroków, który funkcjonuje już kilka lat było wprowadzenie programu e-Deklaracje, za pomocą którego można złożyć Deklaracje PIT oraz VAT przez Internet. Z tej formy korzysta coraz więcej podatników (w 2015 r. złożyli oni ponad 44 mln dokumentów do systemu e-Deklaracje). Posiadanie samych deklaracji często nie pomagało jednak fiskusowi w odkryciu co kryje się za określonymi pozycjami w tych deklaracjach. Niemniej już na ich podstawie można było wytypować część podmiotów, które potencjalnie wykazują nieprawidłowości.

Kolejnym krokiem jest wprowadzenie Jednolitych Plików Kontrolnych (JPK). Obecnie obowiązek przesyłania JPK mają duzi przedsiębiorcy, jednak stopniowo w kolejnych latach będzie on rozszerzany mali i średni przedsiębiorcy od 1 stycznia 2017 r. a mikroprzedsiębiorcy od 1 stycznia 2018 r.). Dzięki JPK fiskus będzie miał informacje o zapisach na kontach, w rejestrach przedsiębiorców czy wyciągach bankowych, dzięki czemu będzie mógł już nie tylko sprawdzić anomalie w poszczególnych pozycjach deklaracji, ale także szerzej przyjrzeć się sytuacji podatników.

Powyższe działania nie wystarczają fiskusowi, dlatego planowane jest również wprowadzenie Centralnego Rejestru Faktur. Zgodnie z założeniami faktury mają mieć jednolitą formę i być wystawiane i przesyłane elektronicznie. Według komunikatów Ministerstwa Finansów CRF może wejść już od 2017 r.

Czy powyższe działania są groźne dla przedsiębiorców…

W tym przypadku odpowiedź brzmi: „to zależy”. Zależy to głównie od możliwości fiskusa w zakresie korzystania z takiego zasobu danych oraz odpowiedniego wyciągania wniosków. Jeżeli fiskus podoła zadaniu, tzn. będzie potrafił korzystać z tego zasobu danych, wtedy nieuczciwi przedsiębiorcy będą poważnie zagrożeni. Z kolei dla uczciwych przedsiębiorców pomysły fiskusa oznaczają głównie wzrost obowiązków administracyjno – biurowych. Pytaniem, które obecnie pozostawimy bez rozstrzygnięcia jest to jak „głęboko” fiskus sięgnie aby „wytropić” oszustów podatkowych? Czy kolejnym krokiem nie będzie przesyłanie prywatnych wyciągów bankowych albo nadzór nad prywatną korespondencją, aby wychwycić kto nie zapłacił podatku? Czas pokaże…

Michał Malesa
Doradca Podatkowy. Uprzednio związany z PricewaterhouseCoopers oraz Deloitte. Prywatnie pasjonat sztuk walki i sportów zespołowych. Opiekun działu pomocy podatkowej Papug.pl