prawo imigracyjne, Polska, pozwolenie na pracę, pozwolenie na pobyt
Ilustracja: canstockphoto

Strona główna / Połączenie z rodziną na emigracji …

Połączenie z rodziną na emigracji …

Marta Pietrzak

Życie w samotności i do tego w obcym kraju jest niezwykle ciężkie, dlatego też wielu cudzoziemców przebywających w Polsce planuje w jak najkrótszym czasie ściągnąć swoich najbliższych do Polski. Proces ten nie należy jednak do najprostszych. Oczywiście omawiany aspekt dotyczy jedynie obywateli nieunijnych, objętych polskim obowiązkiem wizowym, a więc osób, dla których pobytu na terytorium RP konieczna jest legalizacja. Obywatele Unii Europejskiej są zwolnieni z tego obowiązku ze względu na swobodny przepływ osób i towarów, który gwarantuje im Traktat o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Obywatele krajów innych niż kraje należące do Unii Europejskiej, mają bezwględny obowiązek zalegalizowania pobytu i zatrudnienia na terytorium RP.

Łączenie rodzin to procedura, która wymaga od cudzoziemca spełnienia bardzo wielu formalności. Ponadto w ustawie istnieje wiele luk prawnych. Przede wszystkim proces ten można rozpocząć dopiero, kiedy cudzoziemiec dokonana wszelkich formalności związanych z własnym pobytem oraz pracą w Polsce. Cudzoziemiec nieposiadający stosownego zezwolenia na pobyt w Polsce, jak również nieposiadający zezwolenia na pracę, nie jest uprawniony do wnioskowania o tzw. połączenie z rodziną. Procedura łączenia rodzin może zostać zatem uruchomiona dopiero po zakończonym procesie legalizacji pobytu i pracy cudzoziemca.

Należy także mieć na uwadze, iż ‘łączenie rodzin’ to procedura dotycząca tylko i wyłącznie współmałżonka cudzoziemca oraz jego niepełnoletnich dzieci (niepełnoletnich w rozumieniu prawa polskiego). Błędnym jest przekonanie, iż cudzoiemiec mający zalegalizowany pobyt i pracę, może ściągnąć do Polski całą swoją rodzinę, włącznie z rodzicami czy też innymi bliskimi krewnymi. Wartym przypomnienia jest fakt, iż do dnia 31 grudnia 2009 roku procedura łączenia rodzin obejmowała również rodziców cudzoziemca. Jednakże od 1 stycznia 2010 roku, ustawa o cudzoziemcach z dnia 12 grudnia 2013 r., wprowadziła znaczące uszczuplenia w zakresie kręgu osób objętych uprawnieniem połączenia z rodziną na emigracji.

Łączenie rodzin to proces, który może być zapoczątkowany tylko z inicjatywy cudzoziemca przebywającego na terytorium RP i mającego zalegalizowany pobyt oraz pracę. Należy zatem pamiętać, iż jest to uprawnienie jednostronne, które nie przysługuje ani małżonkowi cudzoziemca, ani też jego niepełnoletnim dzieciom. Co więcej, pobyt cudzoziemca w Polsce musi mieć odpowiedni, określony przez przepisy ustawy o cudzoziemcach, charakter. Proces połączenia z rodziną mogą rozpocząć jedynie cudzoziemcy posiadający zezwolenie na pobyt stały, zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE lub też cudziemcy przebywający w Polsce przez okres co najmniej 2 lat na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy. Nasuwa się zatem refleksja, iż połączenie z rodziną wymaga od cudzoziemca także określonego stażu w zakresie pobytu i pracy na terytorium RP.

Ustawodawca dopuszcza także wyjątkowe sytuacje połączenia z rodziną. Jednymi z nich są kwestie związane z uchodźstwem oraz ochroną życia i zdrowia. Cudzoziemiec przebywający w Polsce na podstawie statusu uchodźcy, ochrony uzupełniającej czy też ze względów humanitarnych, ma prawo do pobytu wraz z rodziną w tym samym kraju, bez konieczności spełniania dodatkowych formalności. Są to jednak sytuacje o charakterze nadzwyczajnym.

Ponadto ustawodawca znacznie uprzywilejowuje osoby przebywające w Polsce na podstawie tzw. specjalnego dokumentu legalizującego pobyt, jakim jest słynna Niebieska Karta UE, czyli nic innego, jak zezwolenie na pobyt i pracę w jednym z krajów Unii Europejskiej ze względu na wykonywanie zawodu lub też badań naukowych w wysoko specjalistycznym obszarze. Jeżeli posiadacz Niebieskiej Karty ma zamiar przebywać w Polsce powyżej 3 miesięcy, wówczas ustawodawca dopuszcza możliwość połączenia ze współmałżonkiem oraz dziećmi poniżej 18 roku życia bez zbędnych formalności. Ustawodawca przyjął, iż cudzoziemiec legitymujący się Niebieską Kartą już z samego założenia posiada zalegalizowany pobyt i pracę w każdym z krajów Unii Europejskiej, a tym samym automatycznie spełnia również pozostałe warunki niezbędne do połączenia z rodziną.

Każdy cudzoziemiec chcący skorzystać z procedury łączenia rodzin, powinien być bezwględnie zatrudniony. Jednym z wymogów pomyślnego zakończenia procedury jest posiadanie przez wnioskodawcę stabilnego źródła dochodu. Cudzoziemiec, który wnioskuje o połączenie z żoną/mężem i często dodatkowo także ze swoimi niepełnoletnimi dziećmi, jest traktowany przez polskie prawo imigracyjne nie tylko jako wnioskodawca, ale także jako główna osoba w całym procesie – innymi słowy jako głowa rodziny. Dlatego też konieczne jest, aby głowa rodziny posiadała dochody w pełni wystarczające na pokrycie swoich kosztów utrzymania, jak również całej swojej rodziny. Stałe zatrudnienie i legitymowanie się określonymi dochodami, to nie jedyny warunek formalny połączenia z rodziną. Cudzoziemiec powinien również zadbać o dach nad głową, a co najważniejsze powinien być zameldowany w lokalu mieszkalnym, który najczęściej wynajmuje.

Po spełnieniu wszystkich powyższych warunków, należy uzbroić się w cierpliwość, bowiem maksymalny i zarazem rzeczywisty okres uzyskania stosownego zezwolenia na pobyt z rodziną to około 3-4 miesięcy.

Połączenie z rodziną to z pewnością piękna rzecz, jednakże w Polsce przebiega ona wieloetapowo i dotyczy jedynie określonych członków rodziny cudzoziemca. Natomiast sam wnioskodawca musi się postarać, aby posiadać stabilne źródło dochodu i w pełni zalegalizowany pobyt. Pozostali członkowie rodziny cudzoziemca w celu połączenia z nim muszą wykorzystywać inne możliwości, jakie przewiduje polski ustawodawca.

Marta Pietrzak
Prawnik, dziennikarz, podróżnik. Miłośniczka włoskiej kuchni i orientalnych potraw. Specjalista ds. imigracyjnych. Asystent działu pomocy prawnej Papug.pl