zabezpieczanie pożyczek gotówkowych przewłaszczenie na zabezpieczenie
0 Liked
Ilustracja: canstockphoto

Strona główna / PRZEWŁASZCZENIE – Niebezpieczne Zabezpieczenie

PRZEWŁASZCZENIE – Niebezpieczne Zabezpieczenie

Każdy z nas z pewnością nie raz słyszał w telewizji bądź czytał w prasie o dłużnikach, którzy na skutek nieuregulowania w terminie stosunkowo niewielkich, bo kilku czy kilkunastu tysięcznych pożyczek, utracili największy i najcenniejszy dorobek całego swojego życia, jakim jest nieruchomość.

„OSZUST PRZEJĄŁ 11 DOMÓW WARTYCH 3 MLN ZŁOTYCH. LUDZIE STRACILI MAJĄTEK SWOJEGO ŻYCIA”

Tak najczęściej brzmią wiadomości i nagłówki gazet, gdy osoby nieznające prawa padną ofiarą oszustów. Schemat ich działania jest zawsze taki sam – znaleźć osoby które nie mają zdolności kredytowej, a potrzebują gotówki, następnie obiecać im pożyczkę w zamian za czasowe przepisanie prawa własności mieszkania lub domu, po czym nie dotrzymać słowa.

Z podobną sytuacją mieliśmy do czynienia w nagłośnionej przed rokiem sprawie rolnika z województwa wielkopolskiego, któremu lichwiarz zabrał gospodarstwo rolne za dług w wysokości 35 tys. zł. Kilka lat wcześniej Tomasz J. chcąc kupić ciągnik, zaciągnął kredyt we frankach szwajcarskich. Gdy kurs waluty wzrósł, rozpoczęły się problemy Pana Tomasza ze spłatą zaciągniętego zobowiązania, dlatego też postanowił on spłacić zadłużenie nowym kredytem, zaciągniętym już tym razem w złotówkach. W tym celu wziął pożyczkę w lombardzie. Zgodnie z umową, rolnik miał pożyczyć 35 tys. zł, a oddać 70 tys. zł. Gwarancją spłaty miało być ustanowienie na rzecz lichwiarza hipoteki na nieruchomości rolnej. Okazało się jednak, że zamiast zgody na ustanowienie hipoteki umownej Pan Tomasz podpisał umowę przewłaszczenia na zabezpieczenie swojej nieruchomości rolnej, w efekcie czego cały jego majątek stał się własnością właściciela lombardu.

ISTOTA PRZEWŁASZCZENIA NA ZABEZPIECZENIE

W polskim prawie nie ma przepisów określających istotę przewłaszczenia na zabezpieczenie ani sposobu jego ustanawiania. Warto zatem wyjaśnić, że najogólniej rzecz ujmując, przewłaszczenie na zabezpieczenie jest jednym z możliwych sposobów zabezpieczenia wierzytelności, polegającym na przeniesieniu przez dłużnika prawa własności swojej rzeczy na wierzyciela. O tego rodzaju zabezpieczeniu wspomina jedynie art. 101 ustawy Prawo bankowe, który dopuszcza taką formę zabezpieczenia wierzytelności banku polegającą na przeniesieniu przez dłużnika lub osobę trzecią własności rzeczy ruchomych lub papierów wartościowych na bank do czasu spłaty zadłużenia wraz z należnymi odsetkami i prowizjami. Powyższe nie oznacza jednak, że przewłaszczenie na zabezpieczenie może być ustanawiane tylko na rzecz banków i może dotyczyć wyłącznie ruchomości i papierów wartościowych. Na zasadzie swobody umów możliwe jest także szersze korzystanie z tej formy zabezpieczenia.

NA CZYM POLEGA PRZEWŁASZCZENIE NA ZABEZPIECZENIE NIERUCHOMOŚCI?

Przewłaszczenie na zabezpieczenie nieruchomości polega na przeniesieniu przez osobę pożyczającą gotówkę własności nieruchomości na osobę, która udziela gotówki. Taką właśnie umowę zawarł wspomniany Pan Tomasz J., dlatego też pożyczkodawcy przysługiwało prawo zaspokojenia się z jego nieruchomości rolnej w przypadku nieuregulowania zaciągniętej pożyczki. Istotnym aspektem przewłaszczenia jest także fakt pozostawiania rzeczy ruchomej czy też nieruchomości w posiadaniu pożyczkobiorcy.

Umowa przewłaszczenia na zabezpieczenie nieruchomości musi być sporządzona w formie aktu notarialnego i powinna ona określać wszystkie prawa i obowiązki – zarówno pożyczkodawcy, jak i pożyczkobiorcy – a także warunki i sposób w jaki pożyczkodawca ma prawo zaspokojenia swojej wierzytelności, gdy postanowienia umowy nie zostaną wykonane. Drugą umową zawartą jednocześnie z umową przewłaszczenia na zabezpieczenie powinna być umowa, w której wierzyciel zobowiąże się do zwrotnego przeniesienia własności nieruchomości na dłużnika z chwilą zapłaty przez niego długu.

Sąd Najwyższy kilkakrotnie wypowiadał się na temat dopuszczalności stosowania w polskim prawie tego rodzaju zabezpieczenia m.in. w wyroku z dnia 29.05.2000 r. sygn. akt III CKN 246/00, czy w wyroku z dnia 08.03.2002 r. sygn. akt III CKN 748/00.

KONSEKWENCJE PRZEWŁASZCZENIA NIERUCHOMOŚCI

Skutki zawarcia umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie nieruchomości są bardzo poważne i daleko idące, bowiem z momentem podpisania umowy tracimy własność nieruchomości, która powróci do naszego majątku wyłącznie po dokonaniu spłaty całości zaciągniętego zobowiązania. Z tego powodu należy zawsze bardzo uważnie czytać dokumenty przedkładane nam podczas zawierania wszelkich, nawet drobnych pożyczek oraz z najwyższą ostrożnością podchodzić do tego rodzaju zabezpieczeń. W sytuacji, gdy nie znamy się na prawie najbezpieczniej będzie skonsultować podpisanie takiego dokumentu z wykwalifikowanym prawnikiem, gdyż tylko to pozwoli nam uchronić się przed utratą najszerszego prawa jakie posiadamy w stosunku do naszej nieruchomości.

Dominika Peżyńska
Adwokat. Specjalista ds. windykacji oraz prawa bankowego. Wielbicielka kryminału, dobrego kina i Mazur. Opiekun działu reprezentacji w sądzie Papug.pl
  • Bobi

    Nie za bardzo rozumiem opisany tu przypadek rolnika – p. Tomasza. Podpisał on umowę przewłaszczenia na zabezpieczenie swojej nieruchomości rolnej, ale przecież jakby dług spłacił, to nikt by majątku nie zabrał. Na czym tak naprawdę polega kruczek jeśli chodzi o to przewłaszczenie?

    • AAluniaa86

      Faktycznie, poruszyłeś Bobi ciekawe zagadnienie. Bo wychodzi na to, że w momencie podpisania umowy o przewłaszczenie nieruchomości, automatycznie jej własność przechodzi na druga osobę. Ale czy faktycznie tak jest? Jak ktoś wie, to niech da znać.

  • Eliza

    Nie byłabym taka surowa, w końcu umowę można nawet przeczytać i pewnie większość z oszukanych osób to zrobiła. Ale samo przeczytanie niewiele da, jeśli umowa jest napisana w w taki sposób, żeby jej zwykły człowiek nie zrozumiał. To jest największy nasz problem – zbyt zawiłe umowy i nie pisanie wprost.

  • Milena

    Ustawy może nie, ale jeżeli już nie potrafimy czytać umów lub nie czujemy się na siłach zawsze dobrym wyjściem jest skorzystanie z pomocy prawnej.

    • Norek

      Ten temat był już na papugu kilkakrotnie poruszany. Pomoc prawna kosztuje, a większość z nas chce tych kosztów uniknąć, gdyż uważa prawników za osobniki żerujące na naszej niewiedzy.

  • Karolina Przepiórka

    Zgodzę się, ale czasami trzeba naprawdę się doczytać (po kilka razy) i mieć mniej więcej rozeznanie w tych sprawach.

    • Fruit

      Dokładnie. Czasami osoba, która nie jest w temacie może poszczególne rzeczy odebrać tak, jak tzw. i powszechnie określany ,,prawny bełkot”. Ogólnie ten specyficzny sposób składania umów ma jednak swój cel. Łatwiej w takim ukryć kruczki lub napisać coś nie w prost.

  • Norek

    Przewłaszczenie nieruchomości to, jak dla mnie, absolutna pomyłka. Ten zapis, daje niesamowite wręcz pole do popisu dla oszustów. Jak można pozwolić by dług rzędu 30 tysięcy złotych zabezpieczać nieruchomością wartą 10 razy tyle?

    • AAluniaa86

      Zgadzam się, coś tu jest nie tak. Wręcz wygląda to jak prawo zrobione dla oszustów, a nie dla zwykłych (i w założeniu uczciwych) ludzi.

      • Fruit

        Ja ogólnie coraz częściej odnoszę wrażenie, że uczciwość straciła na wartości, przestała mieć znaczenie i w naszym obecnym świecie została po prostu pogrzebana.

        • Milena

          I ja mam takie wrażenie. Nie wiem co się dzieje z dzisiejszym światem i do czego on zmierza, ale ludzie przestają być ludzcy, władzę przejmuje oszustwo, knucie oraz chęć zagarnięcia wszystkiego dla siebie kosztem innych osób.

          • Norek

            Możemy narzekać, że uczciwość straciła na znaczeniu, albo możemy próbować temu zaradzić. Świata nie zmienimy, ale w naszym najbliższym otoczeniu, możemy dawać pozytywny przykład.

          • Milena

            Zgodzę się. Ale czasami takie narzekanie pomaga, tym bardziej, jeżeli wysłucha (przeczyta) nas osoba, która nas najzwyczajniej w świecie zrozumie. To naprawdę dużo daje i bardzo pomaga.

          • Kris

            Narzekanie pomaga, bo jak ponarzekamy to czujemy się lepsi od tych na których narzekamy. Ale trzeba zrobić rachunek sumienia, czy i my czasem nie dajemy innym złego przykładu.

          • Bobi

            Ano właśnie, nie ma takiego hałasu, jak po aferze z Amber Gold, i wszyscy w nosie, że ktoś od czasu do czasu traci cały majątek.

  • Tomi

    Nie rozumiem jak to jest, że niektóre drobne sprawy, są szczegółowo w ustawach opisane, a inne są po prostu zlekceważone. Przecież można by wprowadzić jakąś zmianę, która uniemożliwiłaby tego typu oszustwa.

    • Karolina Przepiórka

      A może to po prostu byłoby za wiele zachodu z tym wszystkim? Często tak
      jest, że to, co wymaga poprawy i jest niewygodne zostaje bardzo często
      ignorowane, bo nakład pracy jest wielki, a często unika się pracy.

      • Tomi

        To że nasi posłowie są leniwi, to nie ulega wątpliwości, ale przecież czasami coś jednak w końcu zrobić muszą. To, że pomijają akurat tę ustawę, budzi moje obawy, że mają w tym interes…

        • Kris

          Nie przesadzał bym z tym oskarżaniem naszych posłów. Pomijają oni wiele
          ustaw, które wymagałby korekty i nie ma w tym nic dziwnego. Wolą się
          zajmować sprawami bardziej medialnymi, a to przewłaszczenie
          nieruchomości, to taka jakaś niszowa sprawa.

          • szym

            No nie wiem czy niszowa, skoro coraz częściej słyszy się o tych oszustwach. Może nie są tak spektakularne jak afera z Amber Gold, bo dotyczą jednej osoby, ale mimo wszystko jest to moim zdaniem, poważny problem.