Staże, praktyki i wolontariaty 2016
Ilustracja: canstockphoto

Strona główna / Staż, Praktyka czy Wolontariat?

Staż, Praktyka czy Wolontariat?

Dobiegający właśnie końca czas wakacji, był w przeważającej mierze bardzo pracowity dla wielu starszych uczniów, studentów, a także absolwentów studiów wyższych, którzy próbując zaistnieć na ranku pracy, zdobywali w tym czasie swoje pierwsze zawodowe doświadczenia. W potocznym myśleniu tytułowe definicje kojarzą się coraz częściej jednoznacznie, jednak polskie prawo je rozróżnia.

STAŻ

Tematyka stażu uregulowana jest w Ustawie o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Zgodnie z nim Starosta może skierować bezrobotnych do odbycia stażu przez okres  nieprzekraczający 6 miesięcy, a w przypadku bezrobotnych, którzy nie ukończyli 30. roku życia – 12 miesięcy. Staż powinien być dostosowany do predyspozycji stażysty, jego wykształcenia i dotychczasowego doświadczenia, a także posiadać swój program. Co najistotniejsze podmiot prowadzący staż powinien podpisać ze stażystą umowę, a staż musi być płatny.

PRAKTYKA STUDENCKA

Ustawodawstwo w Polsce rozróżnia dwa rodzaje praktyk. Pierwsze z nich to zawodowe praktyki studenckie. Charakteryzują się one tym, że są elementem programu studiów i stanowią integralny element studiów wyższych. Dla części absolwentów czy to szkół średnich, czy uczelni, praktyka zawodowa jest obowiązkiem i warunkiem ukończenia szkoły lub uczelni. Zawodowe praktyki studenckie są uregulowane w Ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym, jednak brak jest definicji sensu stricto. W artykule 11. ust. 9 możemy przeczytać: „Podstawowa jednostka organizacyjna uczelni prowadząca kształcenie na określonym kierunku studiów i poziomie kształcenia o profilu praktycznym jest obowiązana uwzględnić w programie kształcenia co najmniej trzymiesięczne praktyki zawodowe. Jednostka ta może organizować kształcenie przemiennie w formie zajęć (…) i w formie praktyk odbywanych u pracodawcy (…).” Dodatkowo artykuł 166. ustawy w ust. 2 stwierdza: „Do okresu studiów pierwszego stopnia oraz jednolitych studiów magisterskich zalicza się praktykę zawodową studenta”.

PRAKTYKA ABSOLWENCKA

Ustawa o praktykach absolwenckich w artykule 1 ust. 1 pkt 2 stwierdza, że „praktyka ma na celu ułatwienie absolwentom uzyskiwania i nabywania umiejętności praktycznych do wykonywania pracy.” Art. 2 ust. 1 precyzuje zaś kogo podmiot organizujący praktykę może przyjmować na praktykę, może to być mianowicie osoba, która ukończyła co najmniej gimnazjum i w dniu rozpoczęcia praktyki nie ukończyła 30. roku życia. Taka praktyka może być odbywana odpłatnie lub nieodpłatnie. Ustawa określa nawet, że miesięczne wynagrodzenie nie może przekraczać dwukrotnej wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę. Również w tym przypadku, podmiot organizujący praktykę oraz praktykanta powinna łączyć umowa określająca: rodzaj pracy, okres odbywania praktyki oraz tygodniowy wymiar czasu pracy.

WOLONTARIAT

Stowarzyszenie Centrum Wolontariatu, działające od 1993 roku, definiuje wolontariat jako świadomą, dobrowolną działalność podejmowaną na rzecz innych, wykraczającą poza więzi rodzinno-przyjacielsko i koleżeńskie. Definicja ta nie zakłada więc formalizacji współpracy pomiędzy wolontariuszem a organizacją, czy osobą fizyczną na rzecz której świadczony jest wolontariat. Praca wolontariusza jest także charakteryzowana w Ustawie o działalności pożytku publicznego i wolontariacie. W sytuacji, gdy odbywanie wolontariatu nie jest dłuższe niż 30 dni, przepisy tego aktu nie zobowiązują stron do zawarcia umowy, a jedynie mniej formalnego potwierdzenia na piśmie treści porozumienia między podmiotem na rzecz którego będzie świadczony wolontariat a wolontariuszem.

RYNEK PRACY

Nie sposób nie zauważyć, że stale rośnie ilość bezpłatnych bądź oferujących symboliczne wynagrodzenie staży. Prawdopodobnie jest to skutkiem szerszych socjo-ekonomicznych trendów na globalizującym się rynku pracy, a także przesunięciem w stronę usług, słabnącej siły związków zawodowych, malejących zabezpieczeń pracy czy zmieniającej, żeby nie napisać – kurczącej się roli studiów wyższych.  Autorzy Zalecenia Rady Unii Europejskiej w sprawie ram jakości staży z 10 marca 2014 roku stwierdzają, że „w ciągu ostatnich dwudziestu lat ważnym sposobem wchodzenia na rynek pracy stały się staże.” Co ciekawe, ciężko poddać analizie kwestię bezpłatnych czy nisko płatnych staży, gdyż brak jest w tej dziedzinie dużych raportów. Mimo tego, bardzo wiele – zwłaszcza młodych – osób godzi się na odbycie bezpłatnych praktyk, stażu czy też wolontariatu, ponieważ są świadomi, że nawet z najlepszym dyplomem, lecz bez doświadczenia poszukiwanie pracy będzie bardzo trudne.

Dominika Peżyńska
Adwokat. Specjalista ds. windykacji oraz prawa bankowego. Wielbicielka kryminału, dobrego kina i Mazur. Opiekun działu reprezentacji w sądzie Papug.pl